Stichting Nivoz logo
Sterkt leraren, schoolleiders en betrokkenen bij de uitvoering van hun pedagogische opdracht

Nivoz platform hetkind

Achterstand, verloren jaar of...?

25 januari 2021

‘Ik weet wel wat ik voor mijn kinderen zou willen. Ik zou gaan voor welbevinden en minder haast en druk. Voor niet praten over een verloren jaar of achterstand, maar over vertraging, omdat het blijkbaar een ander jaar is dan andere jaren. Ik ga voor kijken naar wat kinderen nodig hebben en niet naar wat volwassenen of statistieken nodig hebben. Ik ga voor ongeschonden ‘uit de strijd komen’ en dan maar een jaar later de weg naar je bestemming hervatten.’ Karin Donkers is schoolleider en leraar en verbaast zich over hoe de gesprekken alsmaar gaan over onderwijsachterstanden en niet over welbevinden.

Ik zit aan tafel en praat met mijn zoon over onderwijs. Niet zo gek, want sinds drie jaar hebben we een docent VO in de familie. Ik zeg ‘we praten over onderwijs’, maar eigenlijk hebben we het er maar zijdelings over. We hebben het meer over de haast en de druk die er momenteel plaatsvindt. De gevoelde noodzaak om alles gewoon door te laten gaan alsof er geen pandemie is en niet al maanden onderwijs op afstand. We zouden kinderen op achterstand zetten en dit zou een verloren jaar zijn. Hier en daar wordt er zelfs gesproken over “de Coronageneratie”. De eindexamens en eindtoetsen moeten het liefst in ongewijzigde vorm doorgaan, anders verliezen we het zicht op leerachterstanden. Geen woord over zicht houden op kinderen, op pubers, die onder vreemde omstandigheden moeten presteren. Het kunnen benchmarken met andere jaren is blijkbaar belangrijker dan aanpassingen die ertoe zouden leiden dat leerlingen zich prettiger voelen. Alles gericht op het eindresultaat. Scholen die leerlingen steeds meer uren laten draaien zonder zich af te vragen of dit ‘goed’ is voor kinderen en pubers. De resultaten moeten omhoog, dat is het doel. Achterstanden voorkomen en de waarde van het diploma continueren alsof we een gewoon schooljaar aan het draaien zijn. 

Ik merk dat het me boos maakt en dat ik elke keer het gevoel heb dat hier veel mensen te kort worden gedaan. Is een jaar in een leven van een mens dat anders verloopt dan verwacht een weggegooid jaar of een jaar van achterstand? Of wordt het niet tijd dat we er op een andere manier naar gaan kijken? Ikzelf ben op mijn zestiende bijna een jaar thuis geweest en niet naar school. Sterker nog, ik volgde helemaal geen onderwijs, in tegenstelling tot wat er nu gebeurt. Geen thuisonderwijs, geen onderwijs op afstand en geen ondersteuning van mijn ouders op het gebied van leren. Niet omdat zij dat niet zouden willen of kunnen, maar omdat ik dat niet kon.

Thuis, en waarom dan? Dat antwoord heb ik nooit gekregen. Ik was moe, onzeker, misschien wel depressief en ondanks dat mijn ouders er alles aan deden om de oorzaak te achterhalen, was deze niet te vinden. Rust, veel slapen, voor dood hout op de bank liggen en al helemaal niet aan school denken. Om na een aantal maanden weer stapje voor stapje te wennen aan het schoolse leven vol verplichtingen, uitdagingen en routines. Een verloren jaar? Nee, een jaar waarin het blijkbaar zo heeft moeten gaan. Een jaar waardoor ik een jaar later mijn doel zou bereiken, mijn eindexamen zou halen, aan mijn vervolgopleiding zou beginnen. 

Ook mijn zoon overkwam dit, door ziekte, waardoor hij zelfs twee jaar later op zijn bestemming aankwam, wat dat dan ook moge zijn. Had hij nu een achterstand, waren het voor hem verloren jaren?  Nee, het waren jaren waar we geen directe invloed op hadden, maar dat hebben veel kinderen van nu ook niet. Jaren die we, net als het afgelopen jaar, eigenlijk liever niet hadden willen meemaken. Maar dat dus, de maakbaarheid van het leven, het recht op geluk en alles volgens een voorop gezette route laten verlopen. Niet dus, wordt steeds duidelijker.

Ziekte, zeer, trauma, een pandemie of wat dan ook zetten ons op achterstand? Ten opzichte van wat, van wie? En is de oplossing dan om nog harder te gaan trekken, meer van hetzelfde te gaan aanbieden en de kennis er in te pompen om maar niet op achterstand te raken? Of gaan we oog hebben voor wat kinderen nodig hebben i.p.v. welke resultaten ‘wij’ nodig hebben om maar de ‘norm’ te halen? Is dat bijspijkerles, extra uren naast het huidige rooster of misschien wel een uurtje extra sport, creatief of (als het weer mag) lekker wat extra de tijd om op verhaal te komen samen.

Ik weet wel wat ik voor mijn kinderen zou willen. Ik zou gaan voor welbevinden en minder haast en druk. Voor niet praten over een verloren jaar of achterstand, maar over vertraging, omdat het blijkbaar een ander jaar is dan andere jaren. Ik ga voor kijken naar wat kinderen nodig hebben en niet naar wat volwassenen of statistieken nodig hebben. Ik ga voor ongeschonden ‘uit de strijd komen’ en dan maar een jaar later de weg naar je bestemming hervatten. 

Maar ja, wie ben ik...

Een vrouw met een jaar achterstand met een zoon met verloren jaren?

Karin Donkers is sinds mei 2017 schoolleider en kwartiermaker bij een nieuwe Openbare School van Ronduit Onderwijs geworden, de Vroonermeerschool in Alkmaar.

Zij schrijft ook over haar ervaringen op haar eigen blog Kardonsch.

Reacties

30
Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Peter Brouwer
1 jaar en 6 maanden geleden

Fantastische analyse Karin! Het door het ministerie gepropageerde onderwijs is sinds het begin van de industriële revolutie nauwelijks aangepast aan de eisen van de tijd. Slechts wat cosmetische trekjes en wijziging in terminologie. 'De leerling staat centraal' is een uitdrukking die lekker bekt, maar waarvan de toepassing nog uitgevonden moet worden.
Groet,
Peter

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Elise
1 jaar en 6 maanden geleden

Dit is mij uit het harte gegrepen!

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Fatima El Farroudi
1 jaar en 6 maanden geleden

Fijn artikel geschreven. Zo denk ik er ook over.
Vind het belangrijk dat de kinderen het nog wel fijn vinden en niet alles af krijgen met tegenzin en saaie uitleg etc.
Hoop maar gauw dat de scholen opengaan want iedereen realiseert zich dat thuis onderwijs niet te doen is en blij zijn dat ze op scholen goed opgevangen worden en rustig onderwijs kunnen aanbieden.

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Jeannette Kraij
1 jaar en 6 maanden geleden

Mooi Karin! Ik vraag me ook altijd af waarom het in het onderwijs niet vooral over WELBEVINDEN gaat. Daarnaast is het maar net hoe je leren bekijkt ;). Iedereen heeft zijn of haar eigen leertempo en soms komt het leven voorbij en vraagt dat iets anders van je. Zolang dat allemaal kan en mag stromen..... Vertrouwen!

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Gea van der Veen HVO Regiobegeleider Noord Holland
1 jaar en 6 maanden geleden

Helemaal met je eens Karin, ik kreeg ook al het gevoel dat ik hier alleen in sta! Ook ik heb ooit een tussenjaar gedaan toen ik 15 was en dat kan zo veel inzichten brengen en je de gelegenheid geven heel andere dingen te leren dan uit een boek! Laat ALLE leerlingen een jaar overdoen, is meteen de stress eruit, bij de leerlingen en bij de ouders die thuisonderwijs zwaar vinden naast hun baan. Bovendien geeft het de docenten in het PO en het VO de gelegenheid alle leerlingen een extra jaar te bieden zodat er ook weer ruimte komt om alle leuke extra's die bij een leerjaar horen (excursies, musicals, studiereizen, HVO, open dagen etc.) toch ook gewoon mee te kunnen maken! Want dit soort zaken worden nu ook gecanceld en zijn eigenlijk net zo belangrijk als die 'kernvakken' waar je steeds maar over hoort!

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie



Antoinet
1 jaar en 6 maanden geleden

Heel fijn dit artikel.
Goed om te lezen.
Dankjewel.

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Petra Korthout
1 jaar en 6 maanden geleden

Wat fijn dat er meer mensen zijn die er zo over denken!

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Anna Breman
1 jaar en 6 maanden geleden

Wat een inspirerend geluid.. hier voel ik erg in mee!

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


ellen
1 jaar en 6 maanden geleden

Wat een verademing. Dank je wel Karin!

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Gera Kleine-Fidom
1 jaar en 6 maanden geleden

Helemaal mee eens. Recht uit het hart geschreven. Welbevinden belangrijker dan de ‘zogenaamde’ achterstand.

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Philippe Serraes
1 jaar en 6 maanden geleden

Proficiat, mooi verwoord. Zou onze minister Weyts dit al eens goed gelezen en erover nagedacht hebben? Steeds maar leerplannen veranderen door mensen die niet op de werkvloer staan. Ons onderwijs is aan het verzieken en dan maar klagen dat we dalen in de statistieken.... Het wordt tijd dat men eens stil staat en nadenkt over wat er nu aan het gebeuren is

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Nadia
1 jaar en 6 maanden geleden

Krachtig stuk, Karin. En deels ben ik het er helemaal mee eens. Je kan alleen over achterstanden spreken wanneer er een vooraf bepaalde norm is. Een jaar is maar een spat op een heel mensenleven. Zelf heb ik 8 jaar over mijn vwo gedaan. Prima vind/vond ik dat. Die twee jaar extra op de middelbare school stellen nu jaren later niets meer voor. Maar wanneer we het over jonge kinderen hebben, dan is een jaar heel veel. De ontwikkeling die in de jongste jaren doorlopen wordt is groter dan op elk ander moment in je leven. Jonge kinderen die nu voor een scherm zitten, waarmee niet gepraat wordt, die niet spelen, die niet buiten komen.. Voor die kinderen is het een heel ander verhaal..

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Jeanne
1 jaar en 6 maanden geleden

een mooi verhaal. Heel herkenbaar. Blij dat er meer mensen zo "anders"of open kijken .
Dank je wel

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Eric Iburg
1 jaar en 6 maanden geleden

Goed dat je dit artikel hebt geschreven. Wellicht zet het mensen aan het denken.

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Els de Jong
1 jaar en 6 maanden geleden

Beste Karin, Je hebt weer een mooi, treffend stuk 'opgetypt'! Woorden naar mijn hart: laten we kijken naar wat kinderen/ jongeren nodig hebben in hun ontwikkeling om een (zo uitgebalanceerd mogelijk) mens (je) te zijn of te worden. Belangrijk dat onderwijsprofessionals daarbij rekening houden met de wereld om de leerling heen in de meest ruime zin van het woord! Geef en gun kinderen/jongeren ruimte en tijd. Laat je niet gek maken. (Er zijn al genoeg wappies in deze wereld). Kritische professionals die vanuit hun geloof in eigen competenties kunnen kijken en ernaar handelen, doen er toe en zijn van onschatbare waarde om kloven te dichten. In het onderwijs en in onze samenleving!

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Yolande Emmelot
1 jaar en 6 maanden geleden

Helemaal eens, zie ook mijn blog https://didactiefonline.nl/blog/blonz/corona-en-het-achterstandsdenken

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Thea Daems
1 jaar en 6 maanden geleden

Ik kan het artikel niet eens uitlezen. Ik ben ook zo boos! Het onderwijs veranderd maar niet terwijl de leerkrachten enorm positief aan het werk zijn. De burocratie telt en niets anders. En als je kind het niet kan wordt je VERPLICHT iets te ondernemen want hij MOET groeien of hij het kan of niet. En als hij het niet kan wordt het kind overstelpt met testen en professionals die het denken te weten. en je staat met je rug tegen de muur! Gemeente helpt? Nou nee gemernte verplicht! Om te huilen!

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Thea Daems
1 jaar en 6 maanden geleden

Ik kan het artikel niet eens uitlezen. Ik ben ook zo boos! Het onderwijs veranderd maar niet terwijl de leerkrachten enorm positief aan het werk zijn. De burocratie telt en niets anders. En als je kind het niet kan wordt je VERPLICHT iets te ondernemen want hij MOET groeien of hij het kan of niet. En als hij het niet kan wordt het kind overstelpt met testen en professionals die het denken te weten. en je staat met je rug tegen de muur! Gemeente helpt? Nou nee gemernte verplicht! Om te huilen!

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Roos Pals
1 jaar en 6 maanden geleden

Mooi verwoord! Ik verbaas me hier ook over. Als sociaal psycholoog begrijp ik ook goed dat het voor mensen erg lastig is om tegen de norm in te gaan...

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Monique van Daal-Rijn
1 jaar en 6 maanden geleden

Zo waar dit!
Zo denk ik er ook over, Karin.
Mijn zorgen betreft de sociaal-emotionele schade die kinderen oplopen, niet de cognitieve achterstand.
Maar ik heb ook vertrouwen in de flexibiliteit van kinderen, de liefde van hun ouders en de professionaliteit van de collega's.
Laten we ons vooral druk maken om het sociaal welbevinden van de kinderen.
Zorg goed voor elkaar en heb vertrouwen, het komt uiteindelijk allemaal goed.
Ieder op zijn/haar eigen manier en in eigen tempo

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Monique van Daal-Rijn
1 jaar en 6 maanden geleden

Zo waar dit!
Zo denk ik er ook over, Karin.
Mijn zorgen betreft de sociaal-emotionele schade die kinderen oplopen, niet de cognitieve achterstand.
Maar ik heb ook vertrouwen in de flexibiliteit van kinderen, de liefde van hun ouders en de professionaliteit van de collega's.
Laten we ons vooral druk maken om het sociaal welbevinden van de kinderen.
Zorg goed voor elkaar en heb vertrouwen, het komt uiteindelijk allemaal goed.
Ieder op zijn/haar eigen manier en in eigen tempo

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Monique van Daal-Rijn
1 jaar en 6 maanden geleden

Zo waar dit!
Zo denk ik er ook over, Karin.
Mijn zorgen betreft de sociaal-emotionele schade die kinderen oplopen, niet de cognitieve achterstand.
Maar ik heb ook vertrouwen in de flexibiliteit van kinderen, de liefde van hun ouders en de professionaliteit van de collega's.
Laten we ons vooral druk maken om het sociaal welbevinden van de kinderen.
Zorg goed voor elkaar en heb vertrouwen, het komt uiteindelijk allemaal goed.
Ieder op zijn/haar eigen manier en in eigen tempo

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Lindy Corver
1 jaar en 6 maanden geleden

Helemaal mee eens!

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Lindy Corver
1 jaar en 6 maanden geleden

Helemaal mee eens!

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Petriz
1 jaar en 6 maanden geleden

Helemaal mee eens. Hoe zou het dan verlopen moeten zijn met al die kinderen die vroeger (weet niet of ze dat nu ook nog doen) zijn blijven zitten. Ik heb ook een jaar over gedaan, volgens mij heeft het me eerder goed dan slecht gedaan.
Ze moeten niet zo miepen.

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Corry van Oudheusden
1 jaar en 6 maanden geleden

Wat een prachtig artikel. Ik sta er, als oud-kleuterleidster, helemaal achter.
Het woord welbevinden staat bij nog steeds op de 1e plaats als het om het welzijn van kinderen gaat. Het gaat echt goed komen met al die kinderen. Daar ben ik van overtuigd. Geef ze de tijd en de ruimte om verder te ontwikkelen. Ga niet pushen, stop met bijlessen en maak ze vooral niet ongerust. Dit geldt ook voor alle leerkrachten. Dan maar een jaartje later. Er komen nog genoeg jaren voor de kinderen van nu.
Dank u voor het mooie artikel.

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Jaap Haak
1 jaar en 6 maanden geleden

ben het er zoooo mee eens

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Erik
1 jaar en 6 maanden geleden

Als leerkracht basisschool (groep 5 en 6) van een school die zich niet met de waan van de dag mee laat slepen, vind ik dit stuk fantastisch verwoord en zeer herkenbaar. Als de hele race stil staat, hoe kan je dan in vredesnaam op achterstand raken? Ja natuurlijk, ik zie kinderen verwelken of opbloeien in de thuisonderwijssituatie. Dat is een gegeven, maar ik heb het idee dat Onderwijs en de maatschappij in het algemeen zwaar in de ontkenningsfase zit (met de eerste tekenen van woede) van het welbekende rouwverwerkingsproces.

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Trienke
1 jaar en 6 maanden geleden

Een verhaal waar ik mij (oma) helemaal in kan vinden!! Dank.

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Douwe
1 jaar en 6 maanden geleden

Dank Karin, een stuk naar mijn hart en een hart onder de riem.

Login of vul uw e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties op uw reactie


Delen:
Op de hoogte blijven?
Schrijf je in voor de nieuwsbrief