Stichting Nivoz logo
Sterkt leraren, schoolleiders en betrokkenen bij de uitvoering van hun pedagogische opdracht

Nivoz Podium

Onderwijsavonden 2019-2020: De grote wereld en de kleine wereld. Naar een pedagogiek van de hoop.

Onderwijs staat in de wereld van nu en bereidt, in haar kleine wereld, leerlingen voor op de wereld van morgen. In het jaarthema willen we verkennen hoe we van deze kleine wereld een wereld van hoop en optimisme kunnen maken. Hier vind je een inleidende tekst en een overzicht van de vijf Onderwijsavonden met sprekers, in het nieuwe schooljaar 2019-2020.

Het begrip Pedagogiek van de hoop is door Micha de Winter in 2017 - bij zijn afscheidsrede van de Universiteit Utrecht - opnieuw geagendeerd. Het vindt zijn oorsprong in het werk van de pedagoge Lea Dasberg

Een losse kaart voor één avond kost 35 euro. Voor alle avonden is er een passepartoutkaart van 135 euro, maar voor de snelle beslissers - de eerste honderd early birds - is er een korting (125 euro).


Soms lijkt het niet makkelijk om optimisme en hoop uit te dragen. Ook het jeugdjournaal kan niet om de problemen heen in onze samenleving. Om de zorgen die we daarover kunnen hebben. We hebben het vaak over het grote ongenoegen in onze samenleving, over boze kiezers, de gele hesjes, over de verharding van het politieke klimaat. We hekelen politici en gezagsdragers zonder visie of overtuiging , en maken ons zorgen over nepnieuws. Soms lijkt emotionele incontinentie het te winnen van respectvolle argumentatie. En alsof dat nog niet genoeg is, zijn er zorgen over de haperende integratie van minderheden in ons land, en de groeiende ongelijkheid.

Volgens het SCP trekt de burger zich terug in de beslotenheid van zijn eigen huis en kring, de samenleving aan zichzelf overlatend. Zeker ook als die samenleving zijn zorgen over bijvoorbeeld identiteitsverlies of de kosten van verduurzaming van energie afserveert als respectievelijk xenofoob of dom. Dan stokt het gelijkwaardig gesprek en krijgt emotie de overhand.

Onderwijs kan en mag dat natuurlijk niet doen. Het moet met een hoopvol perspectief leerlingen voorbereiden op de wereld. Hoe doen we dat? Gelukkig zijn er naast genoemde zorgen ook genoeg dingen die goed gaan. Waar we hoop uit kunnen putten. Denk aan alledaagse voorbeelden van onbaatzuchtigheid, van liefde voor de publieke zaak en van saamhorigheid.
Hoe ziet in deze weerbarstige context de wereld van onze kinderen er uit en welk antwoord geven de  scholen op de uitdagingen die zij zelf en hun leerlingen dagelijks tegenkomen? Kunnen wij in onze scholen tot een common sense komen, tot een door alle betrokkenen gedragen schoolethos en wat is daarvoor nodig? Wat is de boodschap van de school en wat gaat zij doen, in weerwil van de vele ambiguïteiten die haar plagen. Wat ervaart zij als haar verantwoordelijkheden?

Kortom, op welke manieren geef jij betekenis aan het binnenkomen van de grote wereld, in al haar schoonheid en lelijkheid in de klas?

Dit jaar zullen we sprekers hebben die op een verrassende en inspirerende wijze met een aantal van de grote thema’s en dilemma’s omgaan. Het begrip Pedagogiek van de hoop is door Micha de Winter in 2017 - bij zijn afscheidsrede van de Universiteit Utrecht - opnieuw geagendeerd. De Winter is dit jaar een van de sprekers. Het begrip vindt zijn oorsprong onder meer in het werk van Lea Dasberg

De vijf NIVOZ-onderwijsavonden in 2019-2020 zijn:

Tickets

Een Onderwijsavond vindt opnieuw plaats in het sfeervolle theater Maitland en de entreeprijs is 35 euro. Alle Onderwijsavonden beginnen om 19.30 uur. Vanaf 19.00 uur is er inloop mogelijk. Door een passe-partoutkaart (135 euro) aan te schaffen voor alle avonden, valt er geld te besparen. Voor de snelle beslissers (de eerste 100 aanmeldingen) is er zelfs een Early-bird prijs van 125 euro.

Wilt u met een compleet schoolteam komen, van acht of meer personen, dan vragen we u contact op te nemen met Jetty van der Grift; er is dan korting mogelijk. Via telefoonnummer 0343-556750 of [email protected]

Profielteksten sprekers

Trudy Dehue

Als wetenschapsfilosoof en -socioloog heeft Trudy Dehue speciale aandacht voor de wetenschappen die mensen onderzoeken. Vooral bij de biologisch georiënteerde menswetenschappen interesseren haar de besluiten die onderzoekers voor anderen nemen, maar nog te vaak zonder hen. Van 1995 tot aan haar  pensionering (in juli 2016) was Dehue hoogleraar 'theorie en geschiedenis van de psychologie' aan de Universiteit Groningen.

Dehue promoveerde in 1990 op een proefschrift over de veranderende betekenis van het begrip 'wetenschap' en 'objectiviteit' in de psychologie. Dit (cum laude) proefschrift verscheen direct ook als het boek De regels van het vak. Dehue heeft vele publicaties achter haar naam staan. Haar boek De depressie-epidemie (2008) werd bekroond met de NWO Eurekaprijs 2009 en in hetzelfde jaar was ze te gast bij het VPRO-programma Zomergasten. NRC Handelsblad plaatste het boek in 2010 op een lijst met de 15 beste werken uit de 21-eeuwse internationale non-fictie literatuur. Het boek Betere mensen (2014) kreeg opnieuw uitvoerig aandacht met veel interviews en recensies en leidde ook tot allerlei uitnodigingen voor een lezing

In 2019 geeft Dehue voor de derde keer de cursus 'Geluk als plicht en prestatie' voor honours-studenten van het Amsterdam University College, de Universiteit van Amsterdam, en de Vrije Universiteit. Dit op uitnodiging van het Institute for Interdisciplinary Studies. En ze geeft lezingen, zij het in mindere mate omdat ze een boek aan het schrijven is dat het najaar van 2020 verschijnt. De (voorlopige?) titel is 'Van voor de geboorte tot na de dood. Over de zachte kant van harde feiten'.

In augustus 2019 ontvangt Dehue de Akademiepenning, de prijs die de KNAW eens in de twee jaar uitreikt aan een persoon die zich bijzonder heeft ingezet voor de bloei van de Nederlandse wetenschap. Dehue kreeg de prijs omdat ze het maatschappelijk debat over belangrijke kwesties in de wetenschap in gang heeft gezet.

In 2011 werd Trudy Dehue benoemd tot officier in de orde van Oranje Nassau vanwege ‘haar wetenschappelijke verdiensten zowel als mijn bijdragen aan het maatschappelijke debat’.

Micha de Winter

Micha de Winter (1951) is als bijzonder lector Jeugd verbonden aan de Hogeschool Utrecht. Daarnaast was hij tot 2017 als hoogleraar Maatschappelijke Opvoedingsvraagstukken verbonden aan de Universiteit Utrecht en deed hij onderzoek naar jeugdbeleid en preventie.

De Winter hield in mei 2017 een afscheidsrede als faculteitshoogleraar van de UU onder de titel: Pedagogiek over hoop: het onmiskenbare belang van hoop en optimisme in opvoeding en onderwijs. Deze rede is hier te downloaden. Hij agendeerde het begrip opnieuw, nadat Lea Dasberg over de Pedagogiek van de Hoop sprak in 1980.

In 2013 werd De Winter benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau, onder meer voor zijn wetenschappelijke bijdrage aan het maatschappelijke debat over jeugd en opvoeding. Daarnaast is hij consultant voor UNESCO en UNICEF. Tussen 2001 en 2012 was hij lid van de Raad voor Jeugdbeleid en de Raad voor de Maatschappelijke Ontwikkeling. Vanaf 2004 was hij Faculteitshoogleraar op de zgn. Langeveld-leerstoel.

Micha de Winter wordt nog regelmatig geraadpleegd door de traditionele media bij actualiteiten die om duiding vragen. Hij doet met zijn promovendi en collega’s van de Hogeschool Utrecht onderzoek naar o.a. democratische burgerschapsvorming en radicalisering. Momenteel is hij voorzitter van de Commissie Geweld in de Jeugdzorg, die in opdracht van het kabinet onderzoek doet naar mogelijk geweld dat tussen 1945 en heden tegen minderjarigen is gepleegd in pleeggezinnen en jeugdzorg.

Micha de Winter stond bij NIVOZ al eens op een podium. In november 2012 bij een Onderwijsavond in Driebergen, met de titel ‘Verbeter de wereld, begin bij de opvoeding’ - en in november 2014 bij het congres Stem van de Leerling in Rotterdam. Hij is een van de bronnen (zie pedagogische canon) waarop het werk van NIVOZ mede is gestoeld.

Jelmer Evers

Jelmer Evers is docent geschiedenis op Unic in Utrecht, maar bovenal onderwijsdenker en innovator. Jelmer is betrokken bij politiek, maatschappij en onderwijs. Met dit in gedachte schrijft hij veel blogs en artikelen, die een groot (internationaal) publiek bereiken - zoals begin 2019 voor de Washington Post. Vanaf augustus 2019 neemt hij zitting in het dagelijks bestuur van de Algemene Onderwijsbond.

Jelmer initieerde en schreef mee aan Het Alternatief – Weg met de afrekencultuur in het onderwijs! (2013), het boek dat een bijdrage was aan het publieke debat over het waartoe van onderwijs. ‘In plaats van te kijken naar resultaten moeten we gaan sturen op vakmanschap en vertrouwen,’ aldus Jelmer en René Kneyber die aan zijn zijde opereerde. iIn maart 2015 verscheen: Flip the System -  de internationale opvolger van Het Alternatief. Het was ook de periode dat Jelmer zich vanuit het ‘versterken van de positie van de leraar’ en zijn professionalisering vooral op buitenlandse congressen en podia richtte.

Jelmer studeerde History of International Relations in Utrecht, wat hij vervolgde met de studie Leergang Buitenlandse Betrekkingen aan het Clingendael Instituut. Toen hij erachter kwam dat hij zich bezig wilde houden met lesgeven schreef hij zich in voor het Bi-Lingual and International Teacher Training Programme (BITEP) en vertrok naar Zuid-Afrika om daar les te geven aan een middelbare school.  

Eerder was Jelmer verbonden aan het innovatieve academisch opleidingsinitiatief De Nederlandse School, en momenteel geeft hij ook nog een dag per week les op UniC, een Utrechtse middelbare school die zich bezighoudt met vernieuwend en eigentijds onderwijs. Jelmer wil zijn leerlingen en collega-leraren onder meer bewust maken van de cruciale veranderingen in leermethodes en in het onderwijs. Als docent maakt hij gebruik van leerstrategieën als MOOCs (Massive Open Online Courses), Flipping the Classroom, spel-gerelateerd leren en Gamification.

 

Jan Terwel

Prof. dr. Jan Terwel is emeritus hoogleraar Onderwijspedagogiek aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zijn belangrijkste bijdragen betrof onderzoek naar het curriculum, naar groepering in het onderwijs, naar leren in samenwerkingsverbanden vanuit individuele verschillen, met name in het lager en secundair wiskundeonderwijs. Hij nam deel aan het bestuur van de Internationale Associatie voor de Studie van Samenwerking in het Onderwijs (IASCE).

In 2018 was Terwel een van de auteurs van het boek ‘Die droom heb ik nog steeds. Schoolloopbanen en levensverhalen van jongeren in een diverse samenleving.De auteurs volgen deze jongeren met toetsen en interviews van hun 10e tot hun 29e jaar, misschien wel de meest ingrijpende jaren in een mensenleven. Hun openhartige verhalen bieden een inkijk in de leefwereld van de jongeren van nu. Deze studie is zeldzaam, niet alleen gelet op de looptijd, maar ook omdat we achter de façade van de sociale media kijken. We zien sommigen schijnbaar moeiteloos doorstromen, terwijl anderen struikelen in de hordeloop van onderwijs en samenleving. Dit boek is een vervolg op een publicatie uit 2011, Tussen afkomst en toekomst.

Eddie Denessen

Eddie Denessen bekleedt als bijzonder hoogleraar de Sardes-leerstoel ‘Sociaal-culturele achtergronden en differentiatie in het onderwijs’ aan de Universiteit Leiden. Daarnaast is hij universitair docent aan de Radboud Universiteit (RU), voor zowel in de vakgroep Behavioural Science Institute als in Orthopedagogiek: Leren en Ontwikkeling.

Na zijn opleiding Onderwijskunde aan de RU (1994) is hij in 1999 aan de RU gepromoveerd op een onderzoek naar opvattingen over onderwijs in Nederland. Hij richtte zich op de effecten van sociaal-culturele achtergronden, waardenoriëntaties, en politieke en religieuze overtuigingen op de opvattingen over goed onderwijs van de Nederlandse bevolking. De verschillen in opvattingen over onderwijs geven inzicht in de achtergronden van kansenongelijkheid in het onderwijs.

Na zijn promotie heeft hij zich verder gespecialiseerd in diverse onderzoeksgebieden gerelateerd aan kansenongelijkheid in het onderwijs, zoals leraarverwachtingen, differentiatie in het onderwijs, schoolkeuze, schoolsegregatie en ouderbetrokkenheid.

In zijn onderzoek hanteert hij een multidisciplinaire visie op onderwijs, met een nadruk op de maatschappelijke gevolgen van het onderwijs. Zijn werk is gebaseerd op sociologische theorieën aangaande maatschappelijke ongelijkheid, wetenschappelijk pragmatisme en socioculturele en kritische theorie. Zijn empirisch onderzoek is kwantitatief en kwalitatief, groot- en kleinschalig.

Eddie Denessen is voorzitter van de divisie Onderwijs en Samenleving van de Vereniging voor OnderwijsResearch en lid van de stuurgroep van het European Research Network About Parents and Education (ERNAPE). Hij verzorgde in april 2018 al eens een masterclass bij NIVOZ, Hoe ga je om met verschillen in de klas.

Delen:
Op de hoogte blijven?
Schrijf je in voor de nieuwsbrief