Missie en visie

Stichting NIVOZ – Nederlands Instituut voor Onderwijs- en Opvoedingszaken – is een vrijplaats voor denken en ontwerpen, een plaats van concentratie, bezinning en dialoog, maar ook een plaats voor een kritisch correctief.

Onze missie

NIVOZ sterkt leraren en schoolleiders en andere betrokkenen in de uitvoering van hun pedagogische opdracht.

Onze visie

Ieder mens kan verbonden en verantwoordelijk in de samenleving staan.
Onderwijs levert hieraan een essentiële bijdrage.
Het is zijn maatschappelijke taak.

Vanuit een gefundeerd en emancipatoir mens- en wereldbeeld en een visie op pedagogiek als een dienstbare of betrokken handelingswetenschap ontwikkelt, verzamelt en verspreidt stichting NIVOZ kennis, inzichten en ervaringen of maakt deze operationeel. Het put uit zowel bronnen van wetenschappelijke kennis en ervaring als uit bronnen van inspiratie, zoals historisch pedagogische, ethisch-filosofische en levensbeschouwelijke. De verklaring van de rechten van het kind en het Earth Charter zijn voor het NIVOZ altijd aanwezige oriëntaties. Het werk van stichting NIVOZ staat, alle overwegingen samengevat, op twee pijlers: verbondenheid en verantwoordelijkheid.

We bieden inspiratie, legitimering en verbinding vanuit drie soorten activiteiten:

1. wetenschappelijk forum
2. platform hetkind.org
3. opleidingen,  resp. de trajecten Pedagogische Tact en Leiderschap.

Urgenties in de samenleving (en het onderwijs)

“Wij bevinden ons op een kritiek moment in de geschiedenis van de Aarde, een tijd waarin de mensheid haar toekomst moet kiezen. Nu de wereld steeds meer verweven, onderling afhankelijk en kwetsbaar wordt, houdt de toekomst zowel grote gevaren als grote beloftes in. Om vooruit te gaan, dienen wij te erkennen dat wij te midden van een schitterende verscheidenheid aan culturen en levensvormen één menselijke familie vormen en één Aardse gemeenschap met een gemeenschappelijke bestemming. Wij moeten ons verenigen om een duurzame mondiale samenleving te realiseren, gebaseerd op respect voor de natuur, universele mensenrechten, economische rechtvaardigheid en een cultuur van vrede. Daartoe is het een vereiste dat wij, de volkeren van de Aarde, onze verantwoordelijkheid jegens elkaar, jegens de grotere levensgemeenschap en jegens de toekomstige generaties openlijk uitspreken.” (Earth Charter, pre ambule)

Het gaat ons in deze context niet in de eerste plaats om de zogenaamd harde onzekerheden, veroorzaakt door bijvoorbeeld klimaatverandering, groeiende maatschappelijke ongelijkheid of fundamentele veranderingen in het domein arbeid;

…maar het gaat ons om de vraag hoe wij ons daartoe verhouden, hoe we verbonden zijn, of en hoe wij verantwoordelijkheid daarvoor willen aangaan en hoe wij onze jonge mensen toerusten om met durende onzekerheden om te gaan.

Ons mensbeeld

  • De mens/het kind is een primair handelend, zichzelf organiserend, zingevend, moreel wezen, dat organisch is verbonden met zijn omgeving.
  • Elk mens, elk kind is uniek, dat wil zeggen onvervangbaar.

Visie op ontwikkeling en vorming

  • Elk kind is op opvoeding aangewezen. ‘Opvoeding’ verwijst naar een dialogisch proces van menswording of weg naar volwassenheid in gemeenschap van mens en wereld.
  • Elk kind, zonder onderscheid, is volledig toegerust voor zijn eigen ontwikkeling en is vanuit zijn basale behoeften aan relatie, competentie en autonomie intrinsiek gemotiveerd om zijn potentieel tot wasdom te laten komen. Als zodanig moet het beschouwd worden als subject. Het is hiervoor op opvoeding aangewezen. Het moet kunnen rekenen op een veilige omgeving en passende uitdaging en ondersteuning in interactie met die omgeving om tot volwassenheid te kunnen komen en zichzelf als moreel wezen leert kennen.
  • Menselijke ontwikkeling gaat over “worden” (becoming) en over ‘zijn’ (being). De mens is op opvoeding aangewezen. Onderwijs en opvoeding worden in deze zin gezien als emergente werkelijkheden.
  • Menselijke ontwikkeling is per definitie onvoorspelbaar en (dus) beïnvloedbaar.
  • De school als de weg van het kind. School als instituut integraal onderdeel van de ontwikkeling en vorming van jonge mensen.
  • Drie functies van opvoeding en onderwijs (education): kwalificatie, socialisatie en subjectivatie. Subjectivatie verwijst naar de kern van de opvoedingstaak, daar waar de jonge mens zichzelf als zingevend en moreel wezen leert kennen.
  • Willen de hiergenoemde condities worden erkend en ingevuld dan zijn er leraren en docenten nodig die in deze context met hun leerlingen / studenten als full partners, hoewel met onderscheiden verantwoordelijkheden, willen en kunnen werken aan volwassenwording.

Ons manifest
‘Ieder mens verantwoordelijk en verbonden in de samenleving’

Stichting NIVOZ wil bijdragen aan een nieuw, fundamenteel perspectief op verbetering van het onderwijs, omdat we een verantwoordelijkheid ervaren voor het realiseren van een duurzame, menswaardige samenleving. In een manifest – bedoeld als inspiratiebron en richtingwijzer in het komende verkiezingsjaar 2017 – schetsen we de bouwstenen voor zo’n perspectief, vanuit een analyse van de huidige dilemma’s waar de samenleving in het algemeen, en het onderwijs in het bijzonder, mee te maken heeft.